Im Streit um die Pfarrkirche in Lesum zwischen dem armen Kleriker der Diözese Osnabrück Johannes Brummesette, weiland Familiar des Papstes (vertreten durch den Prokurator Alfonsus Alvari), einerseits und dem (unrechtmäßigen) Inhaber der Pfarre Heinrich Ammo (vertreten durch den Prokurator Johannes Wachtendunck andererseits) delegiert der Rotarichter Baptista de Herrer(is) de Roma, Elekt von Chieti, einen Teil des Prozesses an den Abt von St. Paul vor Bremen und an den Offizial von Bremen. - Der Prozess war am Konzil von Basel vor verschiedenen Richtern anhängig gewesen und zuungunsten von J.B. entschieden worden, wogegen er an die Rota appelliert hatte. Dort wurde er von den Rotarichtern Petrus Nardi (inzwischen verstorben) und Wilhelmus Bont verhandelt, die beide das Urteil bestätigten, wogegen J.B. wiederum appellierte. Gegen die Appellation, über die der Rotarichter Franciscus de Crivellis entscheiden sollte, legte der Gegner Berufung ein; das Verfahren darüber war vor Geminianus de Prato anhängig. Dagegen erwirkte J.B. dann eine Wiederaufnahme der Hauptverhandlung (negotium principale) vor o.g. Baptista de Roma, der aber wegen anderer dringender Geschäfte verhindert ist, worauf sich die Parteien auf die Delegation eines Teils der Verhandlung an die o. g. Judices delegati einigen.1 Ausfertigung Pergament, 40 x 53 cm, Schrift in Teilen abgeblättert. - Rep. 3 Lilienthal, Nr. 458. - 1 Siegel an gedrehtem Hanffaden angehängt: Rotarichter Baptista de Herreris, von rotem Wachs in gelber Schüssel, beschädigt, restauriert. - Regest: Schwarz, Regesten, Nr. 1708a. Baptista de Herreris de Roma, legum doctor, electus Cheatinus, sacri palatii apostolici causarum ac cause et partibus infrascr[iptis] a/ domino nostro papa auditor sp[ecialiter] deputatus. V[enera]bilibus et circumspectis viris dominis abbati monasterii s[ancti] Pauli extra muros Bremenses, ordinis sancti

NLA ST, Rep. 3 Lilienthal, Nr. 458

NLA ST, Rep. 3 Lilienthal Zisterzienserinnenkloster Lilienthal - Urkunden

Zisterzienserinnenkloster Lilienthal - Urkunden >> 1 Urkunden in chronologischer Reihenfolge

03.06.1439

Enthält: Benedicti, necnon officiali Bremensi, iudicibus/ [et com]missariis [ad] infrascrip[ta] specialiter deputat(is). Salut[em in] domino [et] presentibus fidem indubiam ac in com[missis] debitam diligentiam adhibere mandatisque nostris huiusmodi ym[mover]ius apostolicis firmiter obedire. No/veritis, quod nuper sanctissimus in Christo pater et dominus noster, dominus Eugenius, divina providen(tia) papa quartus, quandam commissionis sive supplicationis cedulam nobis per certum suum cursorem presentari fecit,/ [quam] nos cum ea, qua dec[uit, revere]ntia recepimus huiusmodia sub tenore: Beatissime pater et clementissime domine, exponitur sanctitati vestre pro parte devoti vestri Iohannis Brummesette, pa[uper]is/ cler[ici O]snaburgen(sis) dioc(esis), olim sanctitatis vestre familiaris continui commensalis, quod alias ipse virtute litterarum apostolicarum gratie expectative per sanctitatem vestram gratiose sibi concesse parrochialem ecclesiam in/ Lesmon[a], Bremensis d[iocesis], tunc certo modo va[cante]m acceptavit sibique de eadem provideri obtinuit et deinde orta inter ipsum exponentem ex una et quendam Henricum Am[m]o adversarium,/ dicte ecclesie [occu]patorem, super ipsa ecclesia et ill[i]us occasione in Basilien(si) concilio materia questionis. Eaque coram diversis eiusdem concilii pretensis iudicibus [a]gitata, licet coram eis pro fundamine/ iur(is) ipsius exponent(is) n[on]null[i] position(es) et articuli inter alia pertinen(tia) collationem dicte ecclesie concludentes dati fuissent fueratque pro parte eiusdem exponentis petitum remissionem sibi decerni ad partes super/ dict(is) suis articu[lis] decerni ac [concedi]. Hiis tarnen non obstan(tibus) tres pretense contra ipsum exponentem et pro dicto adversario c[um] pretensa expensarum condempnatione late s[ententie] f[uerant] diffin[itive)./ Postmodum autem sanctitas vestra [bo]ne memorie domino Petro Nardi, causarum dum

Enthält: vixit palatii [a]postolici auditori, per specialem certi tenoris commissionem sub certa forma commisit et [man]davit,/ quatinus dictum pauperem [ex]p[onen]tem adversus dictas pretensas sententias illarum taxatione suspensa restitueret, prout in [commis]sione ipsi quondam Petro auditori, dum vixit, facta, c[uiu]s [ipsiu]sque/ signa[tu]re tenor[.........] h[abe]re dignemini pro sufficienter expressis plenius continetur. Cuius commissionis vigore ad nonnull[os a]ctus iudiciales processo dictoque domino Petro Nardi interim [de]/ medio sublato [et cau]sa huiusmodi post ipsius quondam domini Petri obitum venerabili viro domino Wilhelmo Bont, palatii [caus]arum apostolici auditori, commissa, tand[em] ipse dominus Wilhelmus, auditor/ in [caus]a huiusmodi procedens, quandam pretensam sententiam restitutionis per dictum exponentem petite denegatoriam cum expensarum condempnatione promulgavit, dictum adversarium ab impetitione dicti/ expo[nentis] absolvendo et exponentem ipsum in expensis cond[em]pnando, a qua pro p[arte] dicti exponent(is) ad sedem apostolicam appella[ta] causaque appell[ationis] huiusmodi venerabili viro domino/ Fr[ancisco d]e Crivylles, [eius]dem palatii [ca]usarum auditori, ad instantiam ipsius exponentis commiss[a] sanctitas vestra certis suaden(tium) c[ausi]s in commissione desuper facta expressis eidem domino Francisco/ [auditori] per s[pecialem] commissionem sibi desuper factam commisi[t]t et mandavit, ut cons[cito] sibi de bono iure dicti pau[per]is [ex]ponentis causam p[er]actam in pri[ncipa]li negotio audiret, cog/nosceret, f[inem]que deb[ito termin]aret, [par]tibus predictis iustitie complementum administraret, p[rou]t in commissione predicta [c]ui[u]s [ipsiu]sque signature [copi]am ac si [de verbo] ad [verbum in]sereretur/ presentibus plenius [contin]etur. U[nde dictu]s dominus auditor [con]sidera[..], ut ve[ri]similiter creditur, quod ex actis et

Enthält: processu cause huiusmodi de bono iure ipsius pauperis exponentis constaret in/ [causa] huiusmodi in [.....................] ad nonnullos [actus iudiciale]s processit sed ip[................................................] domino Francisco [...] process[...] in d[..../ ............] habito [.......] [sanct]am sedem apostolicam predictam ap[pe]llavit causamque appellationis huiusmodi reverendo patri domino Gemminiano de Prato, palatii causarum [apostolici] auditori, com/ [mitti obtinu]it et c[oram] eo contra dictum exponentem in materia dictorum pretensorum gravaminum ad nonnullos actus iudiciales processit. Verum pater sancte licet [e]x alt(era) causa huiusmodi [c]lare/ [.......]ur constare de bono iure dicti pauperis exponentis in huiusmodi parrochiali ecclesia, de qua agitur, tarnen dictus adversarius, qui reus et huiusmodi ecclesie, de qua agit[ur], detentor ex[i]stit que[rens]/ per varias v[ia]s et modos [cause] predicte cognition(em) et expedition(em) in principali negotio impedire et ipsum pauperem exponentem per enfractus litium involv[ere] [con]fing[it] dicta pretensa grava/mina, super q[uib]us d[ictu]m pauperem exponentem coram dicto domino Geminiano et alias nititur invol[vere], licet rever[....] p[............] sententia commissionis dicto Fra[ncisc]o auditori fact[...] a[.....]/ Ipse dominus Franciscus auditor non videtur, quod gravaverit dictum adversarium procedendo in pr[inci]pali negotio, et ne dictus pauper exponens p[er] litium enfractus coram diversis iudi/cibus trahere trahique [con]tingat, etiam u[t] veritas cause huiusmodi ministerio sanctitatis vestre appareat et cognosci valeat, supplicat sanctitati vestre [dict]us pauper exponens, quatinus predicto domino Francisco au/ditori committere et m[an]dare dignemini, ut, si sibi constiterit, de bono iure dicti pauperis exponentis et non iure dicti adversarii in causa huiusmodi in omnibus et p[er]

Enthält: omnia in dicto principali/ negotio ad ulteriora premissis et aliis quibuscumque pretensis conscitis gravaminibus et nullitatibus processum cause huiusmodi quomodolibet con[ce]rnen[...] non obstan(tibus) illisque penitus reiect[is] procedat/ partibusque predictis iustitie complementum administret, attento pater sancte, quod per premissa non tollitur ius in dicta ecclesia alicui partium sed tolluntur litium enfractus et disputation(es) dictarum pretensarum/ gravaminum pre[tens]arumque nullitatum circa processum premissum necnon constitution(ibus) apostolic[is] stilo dicti palatii et aliis forte in contrarium editis vel facien(dis) non obstan(tibus) quibuscumque. Statum/ et merita causarum huiusmodi tenoresque omnium et singulorum premissorum et alias in causa huiusmodi dictis dominis auditoribus successive factis commissionibus et actitatorum in eisdem causis hic habere/ dignemini pro nomina[ti]m et sufficienter expressis, etiam si pleniorem et expressiorem ac specialissimam derogationem requirerent, etiam si per dictum dominum Geminianum auditorem ipsi domino/ Francisco inhibitum foret. [In] fine vero dicte commissionis sive supplication(is) cedule scripta erant de alterius manus littera superiori littere ipsius cedule penitus et omnino dissimili et diversa hec/ verba, videlicet, de mandato domini nostri pape, audiat magister Baptista de Roma et reiectis prefatis gravaminibus et nullitatibus procedat in principali, ut p[etit]ur, et iustitiam faciat./ Cuiusquidem commissionis vigore per nos in causa et causis huiusmodi ac inter partes in dicta commission(e) conte(n)t[...] seu verius earum procuratores ad certos actus iudiciales c[...] tamen c[au]se conclusionem/ rite et legit[im]e processo et in continuation(e) processus huiusmodi nonnullis position(ibus) et articulis declaration(e) ac addition(e) pro partibus ipsis hincinde in hac causa exhibit(is) et product(is) ac

Enthält: etiam in Romana curia/ ad probandum dumtaxat admissis et cum de ipsorum probatione per partes predictas hincinde fiend(is) et necessariis ad plenum liquere non possit, tandem die et hora infrascript(is) nos interim ad ecclesiam Cheatin(ensem)/ per prefatum dominum n[ostru]m papam promoti et electi providis viris magistris Alfonso Alvari, in dicta curia causarum, et discreti v[ir]i domini Io[ha]nnis Brummesette [e]x una et Joh[a]nne [de] Wachtendungh,/ in eadem curia etiam causarum, et discreti viri domini Henrici Amm[o] hincinde exadverso principalium in dicta commissione prin[ci]paliter nominatorum [procur]atoribus, de quorum procur[atione] hincinde procurati(onum) mandatis/ nobis et apud a[cta cause] huiusmodi legitimis co[nstab]at, prout constat document(is) partibus ex altera hincinde coram nobis co[mparentib]us ac instan(tia) et petition(ibus) supradictis position(es) [e]t articulos decla/rationem et [a]dditionem pro p[artibu]s suis hincinde datis ac ipsos magistros Alfonsum Alvari et Iohannem Wachtendungh, procuratores partesque suas hincinde ad proband[um e]osdem [e]xtra dictam R[omanam] cur(iam)/ et in partibus de dominorum can[oni]corum nostrorum [con]silio et assensu duximus admittendos et admisimus remissionemque desuper eis et eorum cuilibet in f[orma] debita et consueta decrevimus/ et concessimus ac decernimus et concedimus per presentes ac vos dominos abbatem et officialem predictos iudices et commissarios et civitatem Bremen(sem) prolato huiusmodi remissionis de ipsarum/ partium expresso consensu dep[u]tando. Subseq[uen]ter vero prefatus dominus noster papa quandam aliam commissionis sive suppli[cati]on(is) cedulam nobis per unum ex s[u]is c[ursor]ibus presentari fecit sub hac ver/borum forma: Dumtaxat [sanctita]s (ve)stra reverendo in Christo patri domino Baptiste electo Cheatin(ensi) locum unius [ex] auditor[ibus] palatii causarum apostolici

Enthält: tenen(ti), qui in causa coram eo inter devotos/ viros [Henr]icum [Ammo] p[resbyterem] e[x una] et Iohannem Brummezette, as[sert]um clericum, de et super parochiali ecclesia in Lesmo[na, Bre]mensis diocesis, e [............] [partib]us ex alte[ra] penden(tem) [..../....] nos pos[itiones et ar]ticul[os et alias] materias articulatas per d[ictas] partes hincinde datos et datas ad probandum extra Romanam cu[riam] [......] per[mis]sionemque seu remission(em) desuper ad/ partes d[ec]re[vit] comm[itter]e et [man]dare, ut decretum remissionem pro ambabus partibus co(n)t(inent)em, si voluerint, alioquin pro qualibet ipsarum partium propriam [remi]ssionem de [con]sensu [ea]rundem partium sub sigillo/ suo exped[iat] ac iudici vel iudicibus eiusdem remissionis deputato vel deputando seu deputatis vel deputandis extra curiam predictam et ad partes ulterius, [ut] mor(is) est et stili expediendi, transmittat/ in forma iuribus et constitutione seu ordinatione apostolic(is) atque sanctitatis vestre stiloque palatii et aliis incon[........]ium faciendis non obstan(tibus) quibuscumque. Attento, quod in pre[mi]ssis dicte partes parate sunt consentire. Que/ quidem commissio in eius fine sic signata reperitur. De mandato domini nostri pape audiat idem electus Cheatinus expediat etiam sub sigillo, ut petitur, premissis non obstan(tibus) et iustitiam faciat huiusmodi/ siq[ui]dem ulti[me] commissionis vigore. Nos Baptista electus et auditor prefatus remissionem huiusmodi per nos, ut prefertur, decretam et concessam nostro sub sigillo auctoritate apostolica nobis commissa de partium/ predictarum expresso consensu expediend(um) fore [dec]revimus et decernimus per presentes. Que omnia et singula premissa vobis dominis abbati et officiali, iudicibus et commissariis presen(tis) nostre re/missionis de conse[nsu] utrarumque partium p[er no]s deputat(is) intimamus insinuamus et notificamus ac ad

Enthält: vestram et cuiuslibet [vestrum] notitiam deducimus et deduci volumus per presentes vosque nichi/ lominus [et] vestrum quemlibet tenore presentium requirimus et monemus primo secundo tertio et peremptorie vobisque in virtute sancte [obedientie] et sub excommunicationis pena, quam in vos et vestrum quemli[bet],/ si ea, que vobis in hac parte committimus et mandamus, neglexerit(is) seu distulerit(is) contumaciter adimplere, ferimus in hiis script(is) [di]stricte precip[ie]ndo mand[antes], quatinus infra tres menses, vide/licet [Augu]stum, Septembrem et Octrobrem proxime futuros post presentationem seu notificationem presentium ac requisitionem vobis pro parte prefatorum dominorum Henrici et Iohannis principalium aut alterius/ [eo]rundem fact(as), ita tamen, quod si unus vestrum expedition(i) aliis legitime prepeditus negotiis interesse nequiverit, alter vestrum nichilominus solus et insolidum ad expeditionem remission(is) huiusmodi iuxta tenorem presentium/ procedat seu procedere possit et valeat in civitate Bremen(si) predicta tamquam loco ydoneo pro expeditione huiusmodi remission(is) electus et deputatus testes litteras instrumenta iura et mun[ime]nta aliaque probation(is) genera/ pro partibus dictorum dominorum Henri[ci] et Iohannis principalium hincinde super dictis positionibus et articulis, declaration(ibus) et addition(ibus), quos et quas vobis per latorem presentium ad hec in ma[nib]us nostris iuratis una/ cum [interro]gatoriis procurat(oribus) [dictorum] d[ominorum] Iohannis et Henrici principalium Hermanni dat(is) nostro sub sigillo transmittimus, interclusis c[or]am vobis producendum et producenda prudenter [re]cipere ipsosque testes/ mediis eorum iuramentis in manibus vestris pres[criptis] iuxta prudentiam [vob]is a deo attrib[utam] ac interrogatoria predicta per singulos dies predictarum mensium fideliter examinare cu[retis] aut per notarium/ publi[cum] et

Enthält: scribam vestrum ad hoc iuratum fideliter examinari faciatis, attestatio[nem ver]o testium huiusmodi ac litteras, instrumenta, iura et munimenta et a[lia]s pro[la]tiones fideliter per dictum notarium et/ scribam transscribi et transsumi facie[nd]o. Si vero altera partium predictarum alterius partis testes reprobare voluerit, extunc vos testes su[per] huiusmodi repro[bati]one coram vobis producendos infra unius mensis/ spatium pos[t predictos] tres menses immediate sequentes similiter recipiat(is) ipsosque iuxta interrogatoria super huiusmodi reprobatione exhibenda alioq[uin] iuxta dictam a deo vobis datam prudentiam diligenter/ examinetis [aut] per notarium et scribam vestrum pred[ictum] examinari faciatis. Depositionem vero omnium et singulorum testium predictorum in script(is) redact(is) unacum position(ibus) et articulis, declaration(ibus) et additionibus/ predictis [et interro]gatoriis datis vel forsan dandis necnon transsumpta litterarum et instrumentorum predictorum, ut premittitur, producendorum sub sigillo seu s[igi]llis vestris ad nostram seu alterius forsan loco nostri sur/ rogandi auditor(is) presentiam ad Romanam curiam predictam quantocitius poterit(is) cum fideli nuntio ad hoc in vestris manibus iurato tr[an]smissuri [re]significaturi nobis, quanta fides eisdem testibus, litteris/ et instrumentis fuer[it] adhibenda, ac etiam dict(is) partibus aut earum procuratoribus terminum co[m]petentem peremptorie assignare infra [quem pe]r se vel procuratores s[uo]s ydoneos [cu]m omnibus et singulis/ act(is), art[iculis], iuribus et munimentis causam huiusmodi tangent(ibus) se nostro conspectui representent iustam dante domino s[ententiam] recepturi. Testes autem, [qui fuerint] nominati, si se gratia, odio vel timore/ aut quavis alias protervitate subtraxerint, per censuram ecclesiasticam appellatione postposita compellatis veritati preterquam in [crimin]ibus

Enthält: testimonium perhibere. Diem vero prefixionis vestre huiusmodi/ [.... fo....] et quicquid in [pre]missis [d]uxeritis faciend(um) nobis per vestras patentes litteras sive instrumentum publicum harum seriem seu designationem in se continent(es) sive continens remissis presentibus fide/liter inti[m]are curet(is) a[d notiti]am vero omnium et singulorum, qui prefatam nostram excommunication(is) sententiam incurrerint sive incurrerit quoquo modo, nobis vel superiori nostro tantummodo r[eserv]amus./ In quorum omnium [et] singulorum fidem et testimonium premi[ssorum] p[resente]s litteras s[ive] presens publicum instrumentum huiusmodi nostram remissionem in se continentes sive [continens exinde fieri per/ notarium] publicum [.....]que et h[uiusmodi] cause coram nobis scribam infrascriptam subscribi et publicari mandavimus nostrique sigilli iussimus et fecimus [app]ensione commun[iri .........../.....] p[......] r[everend]issi[m]o p[.... ..............] electi et audit[oris] p[...........] um Florencie in ambitu ecclesie beate Marie Novelle pro audit(orio) causarum a[postolicarum] specialter [de]putato nobis inibi / [......] hora causarum [consueta ad iura] reddendum et caus[as] aud[ien]dum loco nostro solito et consueto pro tribun[ale] sedent(ibus). Sub anno Nat[ivitatis domini] milles[imo] quadringentesimo/ tri[ces]imo nono, indictione secunda, die vero Mercurii tertio mensis Iunii, pontificatus prefati domini nostri domini Eugenii pape quarti anno nono [presentibus] providis discretis viris/ magistris [Io]hanne Sl[up]er et Iohanne Smacht, notariis publicis scribisque nostris, clericis Coloniensis diocesis, testibus ad premissa vocatis specialiter et rogatis. Et ego Heynemannus Loren de Unna, clericus Coloniensis diocesis, publicus apostolica et imperiali auctoritatibus notarius prefatique reverendi/ patris domini Baptiste de Roma electi et auditoris ac [huiusmodi] cause

Enthält: [coram eo] scriba, quia predictis remissioni peccaminum eiusque decreto ccterisque/ premissis unacum prenominatis testibus presens fui eaque sic fieri vidi et audivi, ideo presens publicum instrumentum per alium fideliter scriptum ex/inde confeci, subscripsi et in hanc publicam formam redegi signoque et nomine meis solitis et consuetis unacum prefati domini Baptiste de Roma/ electi et auditoris sigilli appensione signavi in fidem et testimonium omnium et singulorum premissorum rogatus et requisitus. a Vorlage hat doppelt huiusmodi; 1 Das ausführliche Regest ist wegen der komplizierten Sachlage von B. Schwarz, Regesten, a. a. O., übernommen. Beim letzten Kollationieninsgang an dieser Urkunde haben auch Herr Josef Dolle, Braunschweig, und Herr cand. phil. Daniel Berger, Göttingen, wertvolle Hilfe gegeben. Datierung: 1439 Juni 3, Florenz

Verzeichnung

Alvari, Alfonso, procurator (1439)

Bremen, Domkapitel-Kirche, Offizial / Generaloffizial

Baptista de Herreris, Rotarichter

Objekt in der Deutschen Digitalen Bibliothek

16.06.2025, 13:30 MESZ